जैविक घडी (सर्केडियन रिदम) र बिर्सने रोगबीच गहिरो सम्बन्ध रहेको पुष्टि

काठमाडौँ – वृद्धवृद्धाको शारीरिक सक्रियता र आराम गर्ने समयको तालमेल (सर्केडियन रिदम) बिग्रिएमा बिर्सने रोग (डिमेन्सिया) को जोखिम बढ्ने एउटा नयाँ अध्ययनले देखाएको छ।

‘न्यूरोलोजी’ जर्नलमा यो अनुसन्धान प्रकाशित भएको हो जसलाई 👉 यहाँ क्लिक गरेर पढ् न सकिन्छ। अनुसन्धानले मानिसको २४ घण्टे जैविक घडी र मानसिक स्वास्थ्यबीच गहिरो सम्बन्ध रहेको पुष्टि गरेको हो।

अमेरिकाका विभिन्न चार केन्द्रहरूमा गरिएको ‘द एथेरोस्क्लेरोसिस रिस्क इन कम्युनिटीज’ (एआरआइसी) अध्ययन अन्तर्गत २,१८३ जना वृद्धवृद्धाहरूमा यो परीक्षण गरिएको थियो। सहभागीहरूको औसत उमेर ७९ वर्ष थियो, जसमा ५८ प्रतिशत महिला र २४ प्रतिशत अश्वेत नागरिकहरू समावेश थिए।

किन महत्त्वपूर्ण छ यो अध्ययन?

यो अध्ययनले के देखाउँछ भने हामी कति समय सुत्छौँ भन्ने मात्र होइन, हाम्रो शरीर कुन समयमा कति सक्रिय रहन्छ भन्ने कुराले पनि मस्तिष्कको स्वास्थ्य निर्धारण गर्छ। अनुसन्धानमा संलग्न विज्ञहरूका अनुसार, यदि कसैको जैविक घडी (सर्केडियन रिदम) कमजोर वा खण्डित छ भने त्यो डिमेन्सियाको प्रारम्भिक संकेत हुन सक्छ।

नतिजा र सुझाव

तीन वर्षसम्म गरिएको फलोअपमा सहभागीमध्ये ८ प्रतिशत (१७६ जना) मा डिमेन्सिया विकास भएको पाइएको थियो। यो अध्ययनले जातजाति र लिङ्गका आधारमा खासै ठूलो अन्तर नदेखाई सबै वृद्धवृद्धामा यस्तो जोखिम रहने देखाएको छ।

विज्ञहरूका अनुसार, वृद्ध उमेरमा पनि एउटा निश्चित तालिकामा सक्रिय रहने, दिनमा उज्यालोमा काम गर्ने र रातमा नियमित आराम गर्नाले मस्तिष्कलाई स्वस्थ राख्न मद्दत पुग्न सक्छ। यद्यपि, जीवनशैलीमा गरिने यस्ता परिवर्तनले डिमेन्सियालाई पूर्ण रूपमा रोक्न सक्छ वा सक्दैन भन्नेबारे थप विस्तृत अनुसन्धान हुन बाँकी छ।

अनुसन्धानले के भन्छ?

अध्ययनका क्रममा सहभागीहरूलाई ‘जायो एक्सटी’ नामक एउटा विशेष प्याच लगाउन दिइएको थियो, जसले उनीहरूको मुटुको चाल र शारीरिक हलचललाई निरन्तर रेकर्ड गर्दथ्यो। करिब १२ दिन सम्मको तथ्याङ्क विश्लेषण गर्दा निम्न तथ्यहरू फेला परेका छन ।

• कमजोर लय (लो रिदम स्ट्रेन्थ): जसको २४ घण्टे सक्रियताको चक्र कमजोर थियो (अर्थात दिनमा सक्रिय हुने र रातमा आराम गर्ने स्पष्ट भिन्नता थिएन), उनीहरूमा डिमेन्सियाको जोखिम ५४ प्रतिशत बढी देखियो।
• अस्तव्यस्त तालिका (रिदम फ्र्याग्मेन्टेशन): दिनभरिको काम र आरामको तालिका छरपस्ट भएका वा छिनछिनमा झुल्ने र ब्युँझने बानी भएका व्यक्तिहरूमा यो जोखिम १९ प्रतिशत ले बढी पाइयो।
• ढिलो सक्रियता (लेटर पिक एक्टिभिटी): जो व्यक्तिहरू दिनको धेरै ढिलो समयमा मात्र बढी सक्रिय हुन्थे, उनीहरूमा पनि डिमेन्सिया हुने सम्भावना सामान्य तालिका भएकाहरूको तुलनामा १.४५ गुणा बढी देखियो।